چاپ این خبر
کد خبر : 52220
۹:۴۵ ق.ظ - جمعه ۱۳۹۵/۰۲/۳
یادی از استاد آواز ایران؛

محمودی خوانساری عندلیب گلشن ایران

در آستانه روز خوانسار برآن شدیم تا به رسم ادای وظیفه به بیان بخشی از شرح احوال مشاهیر و ستارگان خطه علم و عسل، دیار دین و هنر، خوانسار بپردازیم، در این گفتار بخش هایی کوتاه و مختصر از شرح زندگی استاد آواز ایران محمود محمودی خوانساری را از نظر می گذرانیم.

به گزارش پایگاه خبری چشمه سار، استاد محمود محمودی خوانساری در ۲۳ تیر ۱۳۱۳ در محله «رئیسان» خوانسار در خانواده‌ای مذهبی به دنیا آمد. وی که از خوانندگان و استادان موسیقی سنتی ایرانی است پدرش حجت‌الاسلام سید جمال‌الدین موسوی محمودی از نوادگان مرحوم آیت الله سید ابوالقاسم خوانساری میرکبیر از روحانیون نامدار خوانسار بود و تسلّط نسبی محمودی خوانساری بر زبان عربی و تعلیمات دینی را می‌توان حاصل ۱۳ سال زندگی در کنار پدرش دانست.

پس از فوت پدر در سال ۱۳۲۶ خورشیدی، به همراه دایی‌اش به تهران آمد و در دبیرستان ادیب به تحصیل ادامه داد. هرچند در همان سال‌ها در تهران برای امرار معاش مجبور به کار بود، اما از آواز خواندن غافل نشد. چند سال بعد با هنرمندانی چون ناصر مسعودی و قاسم جبلی آشنا شد. دوستی با ناصر مسعودی باعث آشنایی و ورود او به محافل هنری زمان شد و این امکان برای او به وجود آمد تا برای اولین بار برای پخش صدایش به رادیوی نیروی هوایی برود.

آشنایی او با ابوالحسن صبا در سال ۱۳۳۵ آغاز کار هنری محمودی خوانساری بود که تا پایان عمرش ادامه یافت.

پس از فوت صبا در سال ۱۳۳۷ تهران را ترک کرد و به شیراز رفت و در آنجا با رادیو شیراز به همکاری پرداخت. او علاوه بر اجرای برنامه، سرپرستی موسیقی اصیل این رادیو را نیز به عهده داشت. این برنامه‌های هنری با اقبال مردم شیراز روبرو شد و به سرعت به چهره‌ای شناخته‌شده تبدیل شد.

محمودی خوانساری از سال ۱۳۴۹ در برنامه نوائی از موسیقی ملی که با سرپرستی اسدالله ملک و همکاری دکتر منوچهر جهانبگلو تهیه می‌شد، همکاری کرد. او که در سال‌های ابتدایی فعالیت هنری، تنها به اجرای آواز پرداخته بود، در این برنامه به اجرای ترانه نیز پرداخت.

نوائی از موسیقی ملی به سرعت در میان هنردوستان و عاشقان موسیقی اصیل مقبولیت یافت و ترانه‌های ارزنده و به‌یادماندنی مرغ شباهنگ در مایه افشاری، میخانه در مایه دشتی، سکوت و مستی در سه‌گاه هر سه از ساخته‌های اسدالله ملک و لاله پرپر ساخته فرهنگ شریف حاصل همکاری محمودی خوانساری با برنامه نوائی از موسیقی ملی طی این سال‌ها می‌باشد.

از آن پس آثار متعدد دیگری را تحت عناوین گل های رنگارنگ، برگ سبز، یک شاخه گل و گل‌های تازه در کنار هنرمندانی چون مرتضی محجوبی، احمد عبادی، حبیب‌الله بدیعی، پرویز یاحقی، امیر ناصر افتتاح، جهانگیر ملک، همایون خرم، حسن کسائی، جلیل شهناز، فرهنگ شریف، لطف‌الله مجد و رضا ورزنده به‌وجود آورد.

ثلث آخر زندگی وی به همکاری با اسدالله ملک سپری شد.

mahmudi

محمودی خوانساری صدایی گرم داشت و در آواز از سبکی مخصوص‌ به‌خود برخوردار بود. او ضرب می‌نواخت و در اجرای قطعات ضربی احاطه ی کامل داشت و به سه‌تار علاقه‌مند و آشنا بود. مطالعات مستمرش در شعر و موضوع تلفیق شعر و هنر آواز تأثیر زیادی بر آثارش گذاشته بود.

طی مصاحبه هائی که با محمودی خوانساری به عمل آمده, وی همواره عنوان می داشته که قبیله اش همه از عالمان دین بوده اند و به دلیل همین قرابت و وابستگی زندگی و آثار هنری وی مشحون از جنبه های روحانی و عرفانی بوده و از معنویت خاصی برخوردار است.

این هنرمند آزاده از شرکت در محافل و مجالسی که با روح هنر واقعی مغایرت داشت دوری می جست و در جهت اعتلای هنر خود تلاشی وافر داشت.

استاد محمودی همواره خود را یک طلبه می دانست و با تواضع عنوان می داشت که از همه ی بزرگان موسیقی ایران کسب فیض کرده و همه را استاد خود بشمار می آورد, استاد فرزانه با وجود فرصت های بسیار مناسبی که وی را قادر به استفاده در امور مادی در سطحی بالا قرار می داد, با اعتقاد به این که هنر یک ودیعه ی الهی است هرگز خود را آلوده ی موقعیت های کاذب نکرد و در انزوا و بی نیازی کامل زندگی را سپری کرد.

سرانجام محمود محمودی خوانساری در دوم اردیبهشت ۱۳۶۶ درگذشت و در قطعه ۱۰۱ ردیف ۸۵ شماره ۱۹ بهشت زهرا در تهران به خاک سپرده شد.

قسمتی از دست نوشته سهیلا فتحیه در نشریه الکترونیک همشهری درباره استاد آواز ایران:
…. وقتی می‌بینم در دنیای موسیقی تعهد و الزام به حفظ رسالت هنری قادر به خلق انسان‌هایی عالی‌مقام چون استاد محمودی خوانساری است که تمام زعمای فرهنگ و معنویت ایران ما را به تحسین و تجلیل از خویش برانگیخته، دلم می‌خواهد از صمیم قلب به تمام پویندگان این راه عرض کنم:

عزیزان و دست‌اندرکاران موسیقی، نگذارید این هنر شریف و گرانقدر به‌خاطر جاه‌طلبی و سودای مال‌اندوزی و لذت‌طلبی نافرهیختگان از حیثیت افتد و کار به جایی رسد که اینک.

بدانید کاری که شما به آن پرداخته‌اید، یکی از ارکان اصلی تمدن و فرهنگ ایران عزیز است که تمام ابرمردان و مشاهیر ما به مدد آن عرصه‌های معنویت و ملکوت آفرینش را سیر کرده‌اند…

منابع:
یادی از محمود محمودی خوانساری، رجا محمدی، روز آنلاین، ۳ خرداد ۱۳۹۱
مردان موسیقی سنتی و نوین ایران، حبیب‌الله نصیری‌فر، انتشارات راد
کتاب مرغ شباهنگ تألیف حمید تجریشی

اضافه کردن دیدگاه جدید

جدیدترین ها