چاپ این خبر
کد خبر : 64141
۸:۴۵ ق.ظ - یکشنبه ۱۳۹۵/۰۹/۷
282355_210-2140
نظر دو منتقد سينما درباره فيلم يتيم‌خانه ايران

استانداردهای هالیوودی در روایت قتل عام ایرانیان

نکته مثبت فیلم را اولاً در سوژه‌اش می‌دانم که یکی از مهم‌ترین اما مغفول مانده‌ترین بخش‌های تاریخ معاصر ایران است و همین اهتمام ابوالقاسم طالبی برای تصویر کردن چنین فاجعه‌ای بزرگ‌ترین نقطه مثبت کار است. نکته مثبت دیگر اما ارائه تصویر واقعی از فضای شهری آن سال‌هاست.

به گزارش پایگاه خبری چشمه سار به نقل از جوان، یتیم‌خانه ایران عنوان آخرین فیلم ابوالقاسم طالبی است که در ژانر بحران سال‌های ۱۲۹۵ تا ۱۲۹۷ و اشغالگری انگلیسی‌ها، قحطی و نسل‌کشی ایرانیان را به تصویر می‌کشد.

طالبی این‌بار با جسارت و توانمندی به سراغ این هولوکاست تاریخی رفته و با وجود محدودیت‌ها به درستی به روایت تاریخ پرداخته است؛ برهه‌ای از تاریخ که به علت نفوذ شبه‌روشنفکران و نیروهای غربگرا در داخل سانسور شده است.

مهدی آذرپندار، منتقد سینما یتیم‌خانه ایران را فیلمی متفاوت و جسورانه در سینمای انقلاب ارزیابی کرد و گفت: به نظرم اولین ویژگی این فیلم، جسارت و تنوع‌طلبی ابوالقاسم طالبی است که حقیقتاً در نوع خود ستودنی است. خوشبختانه طالبی فیلم به فیلم سراغ عرصه‌های جدیدی می‌رود و نمی‌گذارد کارش به تکرار بیفتد.

به هر حال، در کنار تجربیات طالبی در گونه‌ اکشن و ملودرام و معمایی جاسوسی و دفاع مقدس و سینمای کودک، جای فیلمسازی در گونه‌ تاریخی خالی بود که با «یتیم‌خانه‌ ایران» این خلأ هم پر شد؛ البته به قیمت صرف شش سال از عمر و وقت این فیلمساز و تحمل یک تولید سنگین.

وی افزود: روحیه‌ جسارت و خطرپذیری طالبی به نظرم حتماً ستودنی است، به خصوص که فیلم قبلی (قلاده‌های طلا) یک فیلم جاسوسی و به شدت سیاسی بود که از دید بسیاری از کارشناسان منصف، اگر با دید سیاسی به آن نگاه نشده باشد در اکثر موارد فیلم موفقی ارزیابی شده است.

پرداخت مناسب تاریخی، روایی و داستانی
آذرپندار به پرداخت تاریخی بدون نقص این فیلم اشاره کرد و گفت: شما می‌بینید که کارگردان در اثر جدیدش، کاملاً مسیر را عوض می‌کند و یک پروداکشن خیلی عظیم را برای فیلمسازی برمی‌گزیند؛ یک فیلم قهرمان‌محور تاریخی که ریشه در حوادث واقعی دارد. در کارگردانی هم، نسبت به اثر قبلی او که فضای شهری داشت، کاملاً در فضای متفاوت تاریخی سیر می‌کند که هم جنگل، برف و کوهستان دارد و هم داخل شهر که تاریخ معاصر را به تصویر می‌کشد؛ خلاصه ملغمه‌ای است از لوکیشن‌های مختلف و کارهای سنگین. به همین دلیل به نظر من این جسارت در فضایی که سینمای ما، به شدت محافظه‌کار و آپارتمانی شده، قابل ستایش است، به خصوص که فیلم از آزمون کارگردانی سربلند بیرون آمده است.

جهشی نو در سینمای انقلابی
این منتقد سینما ساخت فیلم‌هایی چون یتیم‌خانه ایران و سیانور را گامی مثبت در فیلمسازی انقلابی ارزیابی کرد و ادامه داد: از طرفی، خیلی خوشحال‌کننده است که همزمان با اکران فیلم‌های خوبی مثل «سیانور» و قبل از آن«ایستاده در غبار» – که فیلم‌هایی بر مبنای واقعیت و براساس سرگذشت شخصیت‌های واقعی هستند- فیلمی در مورد ماجرای قحطی بزرگ اکران شده است که بخش مهمی از تاریخ معاصر ایران را پوشش می‌دهد.

شما در «یتیم‌خانه ایران» هم با وجود رگه‌های تخیل، با یک درام پیرامون شخصیت‌های شبه‌واقعی مواجهید که ردپای آنها را می‌توان در تاریخ پیدا کرد. این اقبال به تاریخ معاصر، حتماً اتفاق مثبتی در سینمای ایران است.

تهیه‌کننده پیگیر و دلسوز نداریم!
آذرپندار فصل نامناسب اکران و بازیگران اندک ناآشنای یتیم‌خانه را از عوامل دیده نشدن این فیلم ارزیابی کرد و گفت: کلاً فروش فیلم در سینمای ایران، به خیلی از مسائل بستگی دارد، مثلاً کافی بود یک کمدین مشهور که آورده‌اش برای هر فیلمی یکی، دو میلیارد فروش بیشتر است، در همین فیلم بازی می‌کرد! ضمن اینکه باید فصل اکران را هم سنجید. الان فصل طلایی اکران فیلم نیست. می‌خواهم بگویم متغیرها خیلی مضمونی نیست و مسائل مختلفی تأثیر در فروش دارد. بنابراین نمی‌شود به صورت دقیق کلاسه‌بندی کرد و گفت که اگر فیلم تاریخی باشد، فلان مشکل را در اکران پیدا خواهد کرد. چنانکه می‌بینیم سیانور که تبلیغات بهتری دارد، در همین گونه‌ سینمای تاریخی فروش خوبی می‌کند، اما فیلم«یتیم‌خانه‌ ایران» به دلیل ضعف تبلیغاتی، هنوزآن اتفاق خوبی که باید برایش بیفتد در اکران نیفتاده است.

روند نامنسجم سکانس‌های یتیم‌خانه ایران
امیر ابیلی از دیگر منتقدان سینماست که برخلاف آذرپندار انتقادات زیادی را متوجه یتیم‌خانه ایران می‌داند. او روایت‌پردازی نامنظم و از این شاخه به آن شاخه پریدن را از نقاط ضعف این فیلم دانست و گفت: مهم‌ترین مشکل «یتیم‌خانه ایران» از نظر من همان مشکلی است که در مورد ۹۰ درصد آثار سینمای ایران می‌شود گفت، یعنی فیلمنامه.

یتیم‌خانه ایران به وضوح از این ضربه خورده است که فیلمساز به جای تمرکز روی داستان‌پردازی صرفاً بر دادن هرچه بیشتر اطلاعاتی که در پژوهش‌های مفصلش به آن دست یافته تمرکز کرده به همین دلیل فیلم پر شده است از دیالوگ‌های مطولی که حالت سخنرانی پیدا کرده‌اند و صرفاً اطلاعات می‌دهند ولی در روند قصه نقشی ندارند.

به دلیل همین عدم تمرکز بر داستان هم فیلم به نظر تکه‌تکه و غیریکپارچه است. درست مثل فیلم «ایستاده در غبار» که آن هم دارای فصل‌هایی غیرمرتبط بود، اما به دلیل فضای شبه‌مستند این ضعف خیلی به چشم نمی‌آمد و منطقی به نظر می‌رسید، اما در یتیم‌خانه ما شاید دهها سکانس مجزا هستیم که هرکدام شاید تأثیرگذار باشند اما یک روند منطقی را پی نمی‌گیرند و به همین دلیل از تأثیرگذاری حداکثری بی‌بهره‌اند.

سوژه مناسب، میزانسن قوی و روایت‌پردازی مطابق با واقعیت
ابیلی در ادامه سخنانش به نقاط مثبت این فیلم از جمله ایده‌پردازی مناسب اشاره کرد و افزود: اما نکته مثبت فیلم را اولاً در سوژه‌اش می‌دانم که یکی از مهم‌ترین اما مغفول مانده‌ترین بخش‌های تاریخ معاصر ایران است و همین اهتمام ابوالقاسم طالبی برای تصویر کردن چنین فاجعه‌ای بزرگ‌ترین نقطه مثبت کار است. نکته مثبت دیگر اما ارائه تصویر واقعی از فضای شهری آن سال‌هاست. برای درک بهتر موضوع دقت کنید به فضای سانتی مانتال، دکوری و غیرواقعی شهرک غزالی که سال‌هاست به عنوان کلیت تهران/ ایران قدیم به مخاطب عرضه می‌شود و هیچ واقعیتی ندارد.

نمونه‌اش در سریال ضعیف معمای شاه که هیچ رنگی از واقعیت ندارد و در آن همه چیز دکوری است، اما فضا و محیط یتیم‌خانه جزو دستاوردهای آن است و می‌تواند تصویری واقعی از ایران آن سال‌ها به مخاطب ارائه کند و نکته آخر کارگردانی و اجرای کار که با تمام ضعف‌ها چند پله بالاتر از متن و فیلمنامه اثر ایستاده است. به همین دلیل هم ما شاهد فصول تأثیرگذاری در فیلم هستیم که البته کلیت واحدی را نمی‌سازند.

استانداردهای هالیوودی در روایت هولوکاست ایرانیان
وی در پایان تصریح کرد: با این وجود همچنان به نظرم به دلیل چرخه اقتصادی معیوب سینمای ایران و نیاز به حاشیه‌های فرامتنی برای جذب مخاطب، قصه‌های کمتر حساسیت‌برانگیز مثل ماجرای روایت شده در «یتیم‌خانه ایران» بیشتر به درد مدیوم تلویزیون می‌خورند تا سینما چون هم از فضای تلخی برخوردارند و هم قادر به ایجاد حاشیه و جنجال برای کشاندن مردم به سینما نیستند، اما مطمئناً در صورت پخش از تلویزیون با استقبال بالایی مواجه خواهند شد.

اضافه کردن دیدگاه جدید

جدیدترین ها